د خوست ولایت اړوند معلومات

معرفی ولايت خوست


خوست د افغانستان د ٣٤ ولايتونو څخه يو هغه ولايت دى، چې د هېواد تقريباً په سوېل ختيځ کې موقعيت لري، چې د طول البلد د ٦٩ درجې ٣٩ دقيقې ٥٨ ثانيې او شمالي عرض البلد د ٣٣ درجې ٥ دقيقې او ٢٤ ثانيې په کرښه کې پروت دى.
شمال او لويديځ ته يې د پکتيا ولايت، سوېل ته يې د پکتيکا ولايت او ډېورنډ کرښې هاخوا پښتانه قبايل، سيدګي او وزير قومونه، ختيځ لورې ته يې شمالي وزيرستان او کورمه ايجنسۍ ده.
د فرهنګ عميد سيند پر بنسټ د خوست لغوي معنا جزيره يا د درياب په منځ کې وچې ته ويل کيږي، چې د فولکلوريکو روايتونو له مخې، په لرغونو زمانو کې هغه خوړونه، چې د ځدراڼو، منګلو او تڼيو له غرونو رابهيدل، ټولې اوبه يې په خوست کې ډب کيدې او د وتو لار يې نه وه.
خوست پخوا د پکتيا ولايت اړوند يوه لويه ولسوالۍ وه او اوسنۍ ولسوالۍ يې د علاقه داريو په کچه وې، چې د ډاکټر نجيب الله د واکمنۍ پر مهال يې د ولايت کچې ته ارتقا وکړه، چې دا مهال د درېيو اداري واحدونو، شمل، متون او لکڼو په ګډون، د سپېرې، دوه مانده، نادرشاه کوټ، اسماعيل خېل او مندوزي، تڼي، ګربز، عليشېر، صبري، باک، ځاځي ميدان، موسى خېل او قلندر په نومونو ١٢ ولسوالۍ لري.
په خوست کې لوى واړه ١٥ قومونه مېشت دي، چې په دې کې منګل، ځدراڼ، تڼي، صبري، ګربز، متون، لکڼ، عليشېر، تريزي، بابکرخېل، غلجي، اسماعيل خېل، مندوزي او ځاځي شامل دي.
 
سياسي فعالان


زاهدشاه انګار


مرجان هڅاند


نذیر روښان


سپین روان نورزی


صاحب ګل فرهاد


فرید قربان


مدني فعالان:
رفیدالله باتور


کمین محمد انوري


قادرشاه انصاري


رحمن الله راز


امیرالله ثاقب


خبريالان:


حمید پښتون/ ژمن راډیو ټلوېزیون خبریال


نجیب الله الوخېل/ مشال راډیو خبریال


ابراهیم رحمي/ امریکا غږ خبریال


نصرت تسل/ بي بي سي خبریال


احسان ارین/ ازادي راډیو خبریال


فاروق جان منګل/ نیویارک ټایمز خبریال


حقمل سادات/ ډیوه راډیو خبریال
د جګړې لامل: خوست په جنوبي ختيځ زون کې نسبتا ارام ولايت دی، چې کم وخت ترې د نا امنیو خبر خپرېږي، خوست ولايت کې د قومي جوړښتونو په مټ د حکومت حاکميت پياوړی دی، خو وخت ناوخته ځينو ولسواليو کې وسله وال طالبان بريدونه کوي او له سیمې تښتي.
وسله والې ډلې:
په خوست ولايت کې حقاني شبکه ډېره فعاله ده او خپل تروریستي فعاليتونه منظموي او له وسله والو طالبانو سره په ګډه خپلو فعاليتونو ته دوام ورکوي.
د امريکا او طالبانو د سولې له موافقې وروسته لویه پېښه: د سولې له موافقې وروسته د خوست امنيه قوماندان وژل کېدل، چې وسله والو طالبانو د ماين په چاودنه کې له دوو نورو ملګرو سره يو ځای وژل شوی دی.
 
پوهنه
خوست کې دا مهال ٢٩١ ښوونځي دي، چې له جملې يې ١٤٣ لومړني، ٦١ منځني او ٨٧ يې ليسې دي.
ټول ټال ٢٠٩٥٤٢ زده کوونکي په زده کړو بوخت دي، چې ٧٥٤٣٢ يې نجونې دي او ٥٥١١ ښوونکي لري.
دارلمعلمين
١٠٦٠ زده کوونکي لري، ٢٠ يې ښځې دي او ٤٢ استادان لري.
خصوصي ليسې
١٣ ليسې دي، ٥٧٩٩ زده کوونکي لري، چې ٢٨٩ يې نجونې دي.
ديني مدرسې
خوست کې ٢١ ديني مدرسې دي، ٣٤٠٠ طالب العلمان لري، ١١٤ يې مدرسين دي او په دې کې يې ١٣ له له پوهنې رياست سره ثبت دي.
پوهنتون
خوست پوهنتون، چې د شېخ زايد پوهنتون په نوم ياديږي، په ١٣٨١ لمريز کال کې تاسيس شوى دى.
١٠ پوهنځي لري: ((طب، انجينري، حقوق، اقتصاد، ښوونه روزنه، ژورنالېزم، د ژبو ادبيات، شرعيات او کمپيوټر ساينس.))
تر ١٣٩١ لمريز کال پورې، ٥٧٠٠ محصلين لري او ١٦٠ استادان، چې له پيله يې تراوسه ١٩١٥ فارغان ورکړي دي او دغه راز ٦٠ استادان يې د ماسټرۍ او دوکتورا لپاره بهرنيو هېوادونو ته لېږلي دي.


روغتيا: د نورو ولايتونو په څېر خوست کې هم روغتيايی خدمات د قناعت وړ نه دي، ولې په ټولو ولسواليو کې روغتيايي خدمات رسېدلي دي، خو خلک يې وايي، چې باید روغتيايي خدمتونو په برخه کې د عامې روغتيا وزارت او اړوند ارګانونه ډېر کار وکړي، تر څو امن خوست ولايت کې هم کافي روغتيايي اسانتياوې شتون ولري.